Գրքեր

Առակներ և պատումներ

Հաճախ մարդիկ իրենց գաղափարներն ուրիշներին հաղորդելու և ավելի պարզ բացատրելու նպատակով առակներով են խոսում:

Առակը փոխաբերական իմաստ ունեցող պատմություն է, որը նպատակ ունի անուղղակի կերպով որևէ ճշմարտություն բացահայտել: Հնում «առակ» բառը նշանակել է նաև խրատ, իմաստություն։

Առակները ստիպում են ունկնդիրներին հետաքրքրվել, մտածել, խոկալ և ինքնուրույն եզրակացություններ անել:

Կայքի «Առակներ» բաժինը ներկայացնում է մարդկանց կյանքի տարբեր դրվագներ ու իրավիճակներ: Այս հոգեկերտիչ բարոյական պատմությունները օգնում են մարդուն բացահայտելու և հասկանալու Աստծո կամքը: Ավետարանական ու եկեղեցու ուսուցումների վրա խարսխված այս առակները, անկասկած, բարոյական անփոխարինելի ներդրում են մարդու հոգևոր աճի մեջ:

Աստվածային սեր, նախախնամություն, արդարություն և ամենակարողություն, աղոթք և պահեցողություն, «ես»-ի և մեղքի հաղթահարման բազում ուղիներ. ահա այս թեմաներն են արծարծված առակներում:

Անուրանալի է առակների ուժը, քանի որ հասարակ ժողովրդի մտքի վրա ավելի մեծ տպավորություն է գործում նյութական ձևի վերածված պատկերը, քան՝ վերացական գաղափարը:

Մարդ արարածը սիրում է սովորել օրինակով. ընդօրինակելը նրա համար ավելի հեշտ է, քան վերացական խրատը։

«Եվ ինչպես, երբ ծառն են տնկում, զգուշանում և պահպանում են, որ ամրանա և պտուղ տա, այդպես էլ պետք է խրատը լսել, մտապահել, որ պտղաբերի» (Սբ. Գրիգոր Տաթևացի):

 

Կազմեց Կարինե Սուգիկյանը

 

Մտքի արթնության կամ զղջման և արտասուքների մասին
Ծերն ասաց. «Ապաշխարելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի մարդն առանձնանա և անհոգ լինի բոլոր աշխարհական գործերից, լինի զղջասիրտ և ողբացող, ոչ մեկին չնեղի և չձանձրացնի, այլ նա­խատելով նեղի իր անձը և արթուն ու զգաստ լինի մտքով, և ջերմագին արտասուքներով մշտապես խնդրի Աստծո ողորմությունը»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, Հատոր Ա, Էջմիածին 2016 .....
Սահմաններ
Երփներանգ ծաղիկներով լեցուն անծայրածիր դաշտի կենտրոնում մի տակառի միջից օգնության կանչ է հնչում. - Օգնեցե՜ք, օգնեցե՜ք... Երկնավո՛ր Հայր, այլևս չեմ համբերում, օգնի՛ր ինձ, կյանքի անհաջողություններից հոգիս ճնշվում է և խեղդվում... Թակոց, թխկթխկոց է լսվում և մի ձայն. - Ինչո՞ւ ես մտել տակառի մեջ : Չէ՞ որ սահմանների մեջ ամեն ինչ սահմանավոր է` և՛ համբերությունը, և՛ կամքը, և՛ պայքարելու ոգին ու նպատակին հասնելու ձգտումը: Դո՛ւրսեկ այդ տակառից և կյանքին .....
Նամակը
Մի դատավոր դուրս է գալիս եկեղեցուց ու տեսնում` մի հրեշտակ նամակներով լի տոպրակով նույնպես դուրս է գալիս եկեղեցուց, և հարցնում է. - Աստծո՛ հրեշտակ, այս ի՞նչ նամակներ ես տանում: Հրեշտակը պատասխանում է. - Մարդկանց խնդրանքներն եմ տանում Աստծո մոտ, որպեսզի հաջորդ օրը պատասխան նամակները բաժանեմ նրանց: Եթե ցանկանում ես, դու էլ կարող ես մի նամակ գրել և վաղն իսկույնևեթ կփոխանցեմ պատասխան նամակը: Դատավորն ասում է. - Ինչքան գալիս եմ եկեղեցի, աղոթում, .....
Գյուղացին ու հնձվորը
Մի գյուղացի նախքան աշխատանքի գնալը սովորություն ուներ եկեղեցի մտնել և Աստծուն գոհություն հայտնել, որ այդ օրն էլ կարողացավ Աստծո տաճարը գալ: Սատանան, այս ամենը տեսնելով, բարձրանում է երկինք, հրեշտակների հետ վիճաբանում այս մարդու վերաբերյալ, թե ինչու եք մտածում, որ այս քրիստոնյան արժանի է երկնքի արքայությանը և շարունակելով ասում. - Այս մարդը, որն իրեն բարեպաշտ քրիստոնյա է համարում, եթե այսօր ինձանից շուտ եկեղեցի մտնի, ապա ինքը դժոխք կվերադառնա, .....
Կատարյալ առաքինության մասին
Ոմն եղբայր հարցրեց հայր Մակարիոսին մեծ կատարելության մասին: Ծերը նրան ասաց. «Եթե մարդը չստանա մեծ խոնարհություն` հոգով ու մարմնով, և եթե ամեն գործի մեջ իր անձը ոչինչ չհամա­րի և իրեն բոլոր մարդկանցից ամենավատթարը չդիտի, եթե չվարվի այնպես, որ ոչ մեկին չդատի խոսքով, այլ միայն իր գործերը քննի և դատի, եթե չհամբերի ամեն տեսակ ամոթի ու նախատինքի, եթե իր ետևը չգցի ամենայն չարություն և չնեղի իր անձը հանուն երկայնա­մտության, քաղցրության և եղբայրասիրության .....
Միայնակ այս աշխարհում
Մեկն ասում է. - Ինչքան տխուր ու գորշ է այս կյանքը: Ոչինչ չի ստացվում, ո՛չ լույս եմ տեսնում, ո՛չ կյանքի գեղեցկությունն ու բնությունը: Ոչ ոք ըստ արժանվույն ինձ չի գնահատում: Այսքան ժամանակ լռության մեջ եմ, հեռու մեղավոր աշխարհից ու ամեն ինչից, բայց Աստծո ձայնն էլ չեմ լսում... Արձագանքող մի ձայն է լսվում. - Խխունջ եղբայր, պատյանիցդ դուրս եկ: Թաքնվել ես քո պատյանում և դժգոհում ես, թե ո՛չ լույս ես տեսնում, ո՛չ էլ բնություն ու կյանք: Խխունջն ավելի .....
Նախօրոք պատիժը
Մի խստապահանջ հայր, երբ իր երկու զավակներն անկարգություն էին կատարում, պատժում էր նրանց և բազմաթիվ անցքեր ունեցող դույլերով պարտադրում ջրհորից ջուր հանել և այդ դույլերով բավականին հեռու գտնվող իրենց փոքրիկ բանջարանոցը ջրել: Նրա երկու տղաներն այնքան էին գնում-գալիս, որ միայն մինչև երեկո կարողանում էին իրագործել խստապահանջ հոր կարգադրությունը: Մի օր նրա որդիներից մեկը գաղտագողի մտնում է հարևանի պարտեզը և կարմրահաս խնձոր քաղում ու դուրս .....
Մուրճ և մեխեր
Մի փայտագործ ցասումով լեցուն մուրճի ուժեղ հարվածներով գերանի վրա մեծ մեխեր է ամրացնում և այդ կերպով մարդկությանն ու մի անձնավորության մեղադրում ինչ-որ արարքի համար: Մի մարդ դանդաղ մոտենում է և ասում. - Զգո՞ւմ ես չէ՞, թե մեխերն ինչպես են փայտը ճեղքում ու մխրճվում նրա մեջ: Երբ սրասույր մեխերն այդպես իմ ձեռքերի ու ոտքերի մեջ էին մխրճվում, ես ձեզ չէի մեղադրում, այլ ինչքան խորն էին թափանցում, այդքան ներում էի անհիշաչար կերպով... Արդ, մի՛ չարախոսիր .....
Հոգետես և սքանչելագործ հայրերի մասին
Մի ընտիր մենակյաց մինչև երեկո միմիայն աղոթում էր, իսկ երեկոյան թարմ հաց էր հայտնվում նրա մոտ, և նա ճաշակում էր: Հետո եկավ մի եղբայր և նրան գործ տվեց աղաչանքով: Հանձն առավ այդ գործը կատարելու, իսկ երեկոյան հացը չհայտնվեց, և նա տրտմած քնեց: Եվ Տերը նրան ասաց. «Երբ մենակ ինձ համար էիր աշխատում, Ես էի հոգում քո մասին, իսկ երբ ուրիշի համար ես գործում, նրանից էլ սնունդդ ստացի՛ր»:   «Սուրբ հայրերի վարքն ու կենցաղավարությունը» գրքից, .....
Քարոզիչը
Խավարասեր բզեզները կեսգիշերին հավաքվում են, լուր ուղարկում բոլոր միջատներին, մի բացատում համախմբում և նրանցից մեկը բարձրադիր վայրից հայտարարում է. - Ճշմարտությունը լույսի մեջ է: Նայեք աշխարհին և նրա սահմաններին. ամենուր մեզ խավարն է պատել: Արդեն բավ է, պետք է պայքարենք հանուն լույսի, կյանքի, արդարության, հավասարության: Մեկ այլ բզեզ մոտենում է ճառ ասողին ու տագնապահար զգուշացնում. - Շատ մի ոգևորվիր, ավարտիր ճառդ. ժամանակն է հեռանալու, .....
Արդյո՞ք Աստծո կամքն է
Մի ուսանող նայում է պատուհանից և մտածում, թե ինչպես վարվել, քանի որ ջերմություն ունի, վատառողջ է, իսկ դրսում քամի է, ցուրտ, ամպամած եղանակ: Բայց իր թերահավատ ընկերն այդ կիրակի համաձայնվել է իր հետ գնալ եկեղեցի` մասնակցելու Սբ. Պատարագին: Ինչպե՞ս վարվել, ուղեկցել ընկերոջը եկեղեցի և բացատրել նրան Սուրբ Պատարագի խորհուրդը, թե՞ չգնալ.... Իսկ ժամանակն անցնում է և շատ հեռվից արդեն լսվում են եկեղեցու զանգերի հնչյունները: - Խնդրում եմ, Տե՛ր Աստված, .....
Խոչընդոտը
Կեսգիշերին մի քրիստոնյա լապտերների լուսավորության ուղեկցությամբ քայլում է փողոցով: Լույսի ներքո հսկա ստվեր է տեսնում: Տագնապում է և ասում. -Առաքյալի մարգարեական խոսքերի իրականացումն է: Հայտնության գրքի ահռելի գազանի ստվերն է, որ եկել է աշխարհ ու հիմա իմ առջև է կանգնած: Եթե փախչեմ, կհասնի ու ինձ կուլ կտա: Տե՛ր Աստված, հենց իմ առջև պիտի հայտնվե՞ր այս գազանը: Ինչո՞ւ է կյանքն այսքան անարդար: Բայց, Տե՛ր իմ, Դու ես իմ պահապանը: Սուրբ Խաչի զորությամբ .....
Խոնարհության մասին
Հայրերից ոմանք գնացին հայր Անտոնիոսի մոտ, և հայր Հով­սեփը նրա հետ էր: Հայր Անտոնը ուզեց փորձել նրանց. մեջբերում արեց Սուրբ Գրքից և ամենակրտսերից սկսեց հարցնել, թե որն է այդ խոսքի իմաստը, և նրանցից յուրաքանչյուրը պատասխանում էր ըստ իր կարողության: Իսկ ծերը նրանցից մեկին ասաց. «Դեռևս չգիտեք այն»: Հետո հարցնելով՝ հասավ ամենածերին: Ապա հարցրեց հայր Հովսեփին և ասաց. «Դու ինչպե՞ս ես հասկանում այս խոսքի իմաս­տը»: Իսկ նա ասաց. «Ես .....
Ողորմածություն
Իսպանական քաղաքներից մեկում մի երիտասարդ արվեստագետ իր նկարները տանում է նկարիչների հրապարակ, որպեսզի բոլորին ցույց տա իր ստեղծագործությունները: Մայթին ողորմություն խնդրող մուրացկանին մանրադրամ է տալիս և ուրախանում, քանի որ մուրացկանը վերափոխվում է հրեշտակի ու ընկերակցում ճանապարհին: Նկարիչը պարծենում է. - Ինձ քրիստոնյա եմ համարում. հասկացել եմ, որ շատ մեղքեր եմ գործում, միշտ աշխատել եմ պահել պատվիրանները, զղջալ ու ապաշխարել, բարեպաշտ .....
Գործիքը
Տափաստանի մեջ մի ծերունի բահով փոս է փորում ` ջուր գտնելու ակնկալիքով և ասում. - Տեսնես Աստված ինձ ուժ կտա այս գործն արագ ավարտելու համար: Նրան է մոտենում մի էքսկավատոր, որի վարորդն ասում է. - Տեսնում եմ, որ չարչարվում եք: Կարող եմ ձեզ օգնել և իմ այս մեքենայով շատ արագ մի մեծ փոս փորել: Ծերունին գլուխը բարձրացնում է և պատասխանում. - Ո՛չ, վտանգավոր է... քանի որ այն բահի նման չէ...   Հովհաննես  Մանուկյան .....

ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․