Գրքեր

Հոգևոր օրենքներն ու Աստծո սերը

- Հա՛յր, հոգևոր օրենքները միշտ են անմիջապես գործո՞ւմ:

- Նայած երբ: Հաճախ մնում է միայն զարմանալ: Ինչ-որ մեկը հենց մի փոքր հպարտանում է, ապա միանգամից անհաջողության է մատնվում, այսինքն հոգևոր օրենքը կայծակնային արագությամբ է գործում: Օրինակ՝ միանձնուհին ապակիներն է լվանում և հպարտությամբ մտածում է, որ ինքն ավելի լավ է լվանում, քան մյուս քույրը: Հենց նույն պահին նրա ուշադրությունը շեղվում է (մի անհաջող շարժում) և ապակին փշրվում է: Իսկ ուրիշ դեպքերում հոգևոր օրենքները միանգամից չեն գործում:

- Հա՛յր, իսկ երբ հոգևոր օրենքները միանգամից են գործում, դա ի՞նչ է նշանակում:

- Դա լավ նշան է: Նման դեպքերում մարդը պետք է հասկանա, որ Աստծո սերն է իրեն պարուրում, որովհետև (իր յուրաքանչյուր սխալի համար) նա առանձին է վճարում, այլ ոչ թե՝ (արդյունքում) բոլորը միասին: Սակայն, եթե հոգևոր օրենքները չեն գործում ինչ-որ մեկի պարագայում, ապա դա վտանգավոր է: Դա ցույց է տալիս, որ մարդն իր Հորից՝ Աստծուց հեռացած զավակ է, ով Նրա տանը չի բնակվում: Մարդիկ կան, ովքեր իրենց անընդհատ հպարտությամբ են պահում և նրանց հետ ոչինչ տեղի չի ունենում: Դա նշանակում է, որ նրանց հպարտությունն այնքան մեծ է, որ դադարել է մարդկային լինելուց: Այն իր բարձրագույն՝ դիվական հպարտության, մինչև իսկ (սատանայական) մեծարման աստիճանին է հասել: Այդպիսի մարդը նույնպես անկում է ապրում, սակայն արդեն գագաթի մյուս կողմից: Ուղիղ դժոխք է ընկնում: Նա սատանայական անկմամբ է ընկնում, սակայն նրանք, ովքեր գագաթի մյուս կողմում են գտնվում՝ այդ անկումը չեն տեսնում: Այսինքն այդ մարդիկ, ում մասին խոսում ենք, այս կյանքում հոգևոր օրենքի ազդեցության տակ չեն ընկնում, բայց առաքյալի հետևալ խոսքը գործում է նրանց նկատմամբ. «Իսկ չար և խաբեբա մարդիկ չարից այն կողմ էլ պիտի գնան. իրենք մոլորված՝ պիտի մոլորեցնեն ուրիշներին» (Բ Տիմ. 3:13):

- Հա՛յր, իսկ մարդու ձեռքի գործը կարո՞ղ է փչանալ այն պատճառով, որ այն ստեղծողը հիանա իր ստեղծածով:

- Այո՛, որովհետև հոգևոր օրենքները գործողության մեջ են մտնում: Աստված Իր Բարեշնորհությունը վերցնում է ինչ-որ մեկից և մարդը փչացնում է այդ իրը, արվեստի գործը կամ նման մի բան: Դա տեղի է ունենում, որպեսզի նա՝ ով հպարտության մեջ է ընկել սեփական ձեռքերի ստեղծագործության պատճառով՝ սթափվի:

- Այսինքն, եթե մեկն ուրիշի պատրաստած ինչ-որ բան է փչացնում, նշանակում է, որ հոգևոր օրենքները գործի՞ են դրվել:

- Այո՛, իհա՛րկե:

- Իսկ մի՞թե հնարավոր չէ, որ մարդն ուղղակի անուշադրության կամ անշնորհքության պատճառով ինչ-որ բան փչացնի:

- Այդպիսի դեպքերը հազվադեպ են: Այդ պատճառով էլ, որքան հնարավոր է, խոնարհ ապրեք: Մտածեք այն մասին, որ սեփական ոչինչ չունենք: Այն ամենն ինչ ունենք՝ մեզ Աստծուց է տրված: Ամենն ինչ կա՝ Աստծունն է: Միայն մեղքերն են մերը: Եթե խոնարհություն չունենանք, ապա հոգևոր օրենքներն անընդհատ կգործեն մեր նկատմամբ, այնքան մինչև որ մեր եսասիրությունը չկոտրվի: Եվ թո՛ղ այդպես լինի, թո՛ղ Աստված ամեն ինչ այդպես դասավորի և խոնարհություն պարգևի այնքան ժամանակ, մինչև մահն այցելի մեզ:

- Հա՛յր, իսկ հնարավո՞ր է, որ մարդը չհասկանա, որ հոգևոր օրենքներն են գործում իր նկատմամբ:

- Եթե մարդն ինքն իրեն չի հետևում, ապա ոչինչ չի հասկանում և ոչնչից օգնություն չի ստանում: Ոչ մի բան օգուտ չի բերում նրան:

- Այսինքն հոգևոր օրենքները դադարում են գործել միայն այն դեպքում, երբ մարդը խոնարհ է դառնո՞ւմ:

- Այո, հիմնականում դրանք խոնարհության հետևանքով են դադարում գործել, կամ այն դեպքում, երբ մարդուց պահանջելու ոչինչ չկա: Մի օրինակ կբերեմ քեզ: Մի կին անընդհատ ծեծում էր իր ամուսնուն և նա ոչ ոքի ոչինչ չէր ասում, որովհետև ուսուցիչ էր և վախենում էր անվանարկվելուց: Սակայն նրա պարագայում հոգևոր օրենքներն էին սկսել գործել: Մանուկ հասակում նա կորցրել էր հորը և նրա այրի մայրն, իր փոքր թոշակով, փորձել էր ուսման տալ նրան, որպեսզի ուսուցիչ դառնա: Իսկ նա՝ երախտագիտության փոխարեն, ծեծում էր մորը: Ինչե՜ր կրեց այդ խեղճ մայրը: Եվ ահա, երբ նա հասակ առավ ու ամուսնացավ, Աստված թույլ տվեց, որպեսզի կինը նրան ծեծի: Աստված դա թույլ տվեց, որպեսզի նա քավի իր մեղքը: Բայց գիտե՞ք, թե հետո ինչ տեղի ունեցավ: Այդ մարդը մահացավ ու նրա որդին սկսեց նրա այրուն, այսինքն իր մորը ծեծել: Այսպիսով այդ կինն էլ վճարեց իր մեղքի համար: Այնուհետև նրանց որդին ևս ամուսնացավ: Եվ այդ աղջիկն, ում հետ նա ամուսնացավ, խելապակաս էր: Նա ոչ միայն ծեծում էր այդ տղային, այլև միաժամանակ երգում «Քրիստոս հարյավ ի մեռելոց, մահով մահին հաղթեց»: Տեսնո՞ւմ եք, թե Աստված ինչպես ամեն ինչ դասավորեց, որպեսզի այդ մարդը ևս վճարի իր մեղքերի համար: Սակայն այստեղ հոգևոր օրենքները դադարեցին գործել, որովհետև բան չկար նրա խեղճ (խելագար) կնոջից պահանջելու:

- Հա՛յր, իսկ եթե մարդն անկում է ապրում ու վշտանում է դրա համար, ապա այդ կերպ մարո՞ւմ է արդյոք իր հոգևոր պարտքերը:

- Նա գիտակցո՞ւմ է իր պարտքը (Աստծուն), թե՞ եսասիրաբար է վշտանում: Եթե նա գիտակցում է իր պարտքը, ապա էլ չի վճարի իր անկման համար: Սակայն, եթե իր պարտքը չի գիտակցում, ապա Աստված թույլ կտա վճարել: Օրինակ, քրիստոնյան պետք է ուրիշներին ողորմություն տա: Եթե կարծրասիրտ մարդը ողորմություն չի տալիս, այլ անդադար կուտակում է փողը, ապա գողերը հարձակվում են նրա վրա, ծեծում են, կողոպտում և նա այդ կերպ վճարում է իր սխալի դիմաց: Եթե մենք (հոգևոր) պարտքեր ունենք և այս կյանքում դրանք չենք մարում, ապա դա շատ վատ նշան է: Դա նշանակում է, որ Աստված թողել է մեզ: Իսկ եթե մարդ ոչ մի պատիժ չի կրում, այլ միայն օրհնություններ է ստանում, ապա հնարավոր է, որ նա մի բարիք է գործել և Քրիստոս կրկնակի ու եռակի է վճարում նրան այս կյանքում: Սակայն իր սխալների համար այդ մարդը չի վճարում: Եվ դա ևս վատ է: Ենթադրենք ես տաս տոկոսով ինչ-որ բարիք եմ գործել, իսկ Քրիստոս ինձ քսան տոկոս է տալիս դրա դիմաց և ես ո՛չ վիշտ ունեմ, ո՛չ էլ՝ դառնություն: Բայց այդ դեպքում ես չեմ վճարում իմ մեղքերի համար:

Ինչպես Սուրբ Եփրեմ Ասորին է ասում՝ այս կյանքի դժբախտությունները մեղմացնում են դժոխքի տանջանքները*: Այսինքն, նման դեպքում, երբ հոգևոր օրենքները գործում են մարդու նկատմամբ, ապա դժոխային տառապանքների մի մասն անհետանում է:

 

 

* Ս. Ի. Սոբոլևսկու ռուսերեն թարգմանության մեջ. «Իր խայտառակության համար այստեղ պատժվողն իր գեհենն է ճաշակում»: Մեր սուրբ հայր Եփրեմ Ասորի: Անձնվիրական խոսքեր: Մ. 1993: Էջ 365:

 

Պաիսիոս Աթոսացու «Ընտանեկան կյանք» գրքից

Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Էմիլիա Ապիցարյանի

 

 

02.09.15
ԲաԺանորդագրվել
Ընթերցել նաև
Օրհնությամբ ՝ ԱՀԹ Առաջնորդական Փոխանորդ Տ․ Նավասարդ Արքեպիսկոպոս Կճոյանի
Կայքի պատասխանատու՝ Տեր Գրիգոր քահանա Գրիգորյան
Կայքի հովանավոր՝ Անդրանիկ Բաբոյան
Web page developer A. Grigoryan
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի 2014թ․